Narcisme Nederland - Forum

Op deze informatie kunt u hier niet reageren.

Niet iedereen ontwikkelt PTSS of CPTSS
Iedereen reageert anders op ingrijpende gebeurtenissen. Sommige mensen herstellen relatief snel nadat zij een moeilijke periode hebben doorgemaakt. Anderen blijven nog lange tijd last houden van angst, spanning of herbelevingen. Dat verschil heeft met veel factoren te maken, zoals de duur van het trauma, de ernst van de gebeurtenissen, de beschikbare steun uit de omgeving en persoonlijke omstandigheden. Langdurig narcistisch misbruik betekent daarom niet automatisch dat iemand PTSS of CPTSS ontwikkelt. Wel weten we dat langdurige emotionele onveiligheid het risico op traumaklachten kan vergroten. Voor veel slachtoffers is het een opluchting wanneer zij ontdekken dat hun klachten niet betekenen dat zij "gek worden", maar dat hun lichaam en brein reageren op langdurige overbelasting.

Wat is PTSS?
PTSS staat voor posttraumatische stressstoornis. PTSS kan ontstaan na een traumatische gebeurtenis of situatie waarbij iemand ernstige dreiging, machteloosheid of een andere ingrijpende ervaring heeft meegemaakt. Bekende oorzaken zijn bijvoorbeeld:

• Geweld.
• Seksueel misbruik.
• Ernstige ongelukken.
• Oorlogservaringen.
• Overvallen.
• Rampen.

Ook langdurig psychisch geweld en ernstige traumatische ervaringen binnen relaties kunnen samenhangen met het ontstaan van traumaklachten. Bij PTSS blijft het zenuwstelsel als het ware reageren alsof het gevaar nog steeds aanwezig is, ook wanneer de situatie al lang voorbij is.

Veel voorkomende klachten bij PTSS
Mensen met PTSS kunnen onder andere last hebben van:

• Herbelevingen.
• Nachtmerries.
• Schrikreacties.
• Vermijdingsgedrag.
• Angst.
• Concentratieproblemen.
• Slaapproblemen.
• Voortdurende alertheid.

Deze klachten kunnen grote invloed hebben op werk, relaties en het dagelijks functioneren.

Wat is CPTSS?
Naast PTSS bestaat ook CPTSS, oftewel Complexe Post Traumatische Stress Stoornis. 

CPTSS kan ontstaan na langdurige of herhaalde traumatische ervaringen, vaak in situaties waar iemand zich moeilijk aan de situatie kon onttrekken. Naast de klachten van PTSS zijn bij CPTSS ook aanhoudende problemen aanwezig met emotieregulatie, het zelfbeeld en relaties met anderen. Voorbeelden zijn:

• Langdurig psychisch of emotioneel misbruik, waaronder narcistisch misbruik.
• Seksueel misbruik gedurende langere tijd.
• Dwingende controle.
• Huiselijk geweld.
• Ernstige emotionele verwaarlozing.
• Opgroeien in een onveilig gezin.

CPTSS is opgenomen in de ICD-11, de International Classification of Diseases van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

Meer dan alleen traumaklachten
Mensen met CPTSS hebben vaak dezelfde klachten als mensen met PTSS, maar daarnaast ook problemen op andere gebieden. Deze aanvullende klachten worden binnen de ICD-11 aangeduid als problemen in de zelforganisatie. Veel voorkomende kenmerken zijn:

• Moeite met het reguleren van emoties.
• Een negatief zelfbeeld.
• Diepe gevoelens van schaamte.
• Chronische schuldgevoelens.
• Problemen met vertrouwen.
• Moeite met het aangaan of behouden van relaties.
• Gevoelens van leegte of vervreemding.

Deze klachten zijn vaak het gevolg van jarenlang leven in een situatie waarin veiligheid ontbrak.

Waarom narcistisch misbruik zo'n grote impact kan hebben
Een narcistische relatie bestaat vaak niet uit één traumatische gebeurtenis. Het gaat juist om een voortdurende opeenstapeling van:

• Manipulatie.
• Gaslighting.
• Dwingende controle.
• Emotionele afwijzing.
• Onvoorspelbaar gedrag.
• Angst.
• Onzekerheid.

Daardoor kan het zenuwstelsel langdurig verhoogd alert blijven en krijgt het minder gelegenheid om tot rust te komen. Veel slachtoffers leven jarenlang in een toestand van verhoogde waakzaamheid. Juist deze langdurige belasting kan bijdragen aan het ontstaan van complexe traumaklachten.

Waarom klachten vaak pas later zichtbaar worden
Veel mensen functioneren tijdens de relatie nog relatief goed. Zij werken, zorgen voor hun gezin en proberen de situatie zo goed mogelijk vol te houden. Pas wanneer de relatie eindigt of er meer veiligheid ontstaat, komen de klachten soms naar de oppervlakte. Veel slachtoffers zeggen: "Ik dacht dat ik me beter zou voelen nadat ik weg was, maar juist toen stortte ik in." Dit kan voorkomen na langdurige traumatische belasting. Tijdens de periode van overleven is er weinig ruimte om emoties te verwerken. Wanneer er meer veiligheid ontstaat, kan er ruimte komen voor emoties en klachten die tijdens de periode van overleven minder op de voorgrond stonden.

Traumaklachten zijn geen teken van zwakte
Veel slachtoffers schamen zich voor hun klachten. Zij denken dat zij sterker hadden moeten zijn of zich sneller hadden moeten herstellen. In werkelijkheid zijn traumaklachten een normale reactie van een lichaam en brein die lange tijd hebben geprobeerd met een onveilige situatie om te gaan. Het ontstaan van PTSS of CPTSS zegt niets over iemands karakter of veerkracht. Het laat zien hoe ingrijpend langdurige emotionele onveiligheid kan zijn.

Herstel is mogelijk
Hoewel PTSS en CPTSS een grote invloed kunnen hebben op het dagelijks leven, betekent een diagnose niet dat herstel onmogelijk is. Veel mensen ervaren verbetering door:

• Traumagerichte therapie.
• Psycho-educatie.
• Het herstellen van een gevoel van veiligheid.
• Gezonde grenzen leren stellen.
• Steun van betrouwbare mensen.
• Tijd en geduld.

Herstel verloopt meestal stap voor stap. Veel slachtoffers ontdekken gaandeweg dat zij hun leven opnieuw kunnen vormgeven, ook al blijven sommige ervaringen onderdeel van hun levensverhaal.

Begrip brengt rust
Voor veel mensen is het een belangrijk moment wanneer zij begrijpen dat hun klachten passen bij een trauma reactie. Daardoor ontstaat ruimte voor een andere manier van kijken naar zichzelf. In plaats van: "Waarom ben ik zo zwak?" ontstaat langzaam de vraag: "Wat heeft mijn lichaam en geest allemaal moeten doorstaan?" Die verandering in perspectief is voor veel slachtoffers een belangrijk onderdeel van herstel.