Narcisme Nederland - Forum

Op deze informatie kunt u hier niet reageren.

De gevolgen houden niet altijd op na het misbruik
Veel slachtoffers denken dat de moeilijkste periode voorbij zal zijn zodra zij afstand hebben genomen van de narcistische partner of een onveilige gezinssituatie hebben verlaten. Voor een deel is dat ook zo. Er ontstaat eindelijk ruimte om tot rust te komen en te beginnen met herstellen. Toch ervaren veel slachtoffers dat er daarna een nieuwe uitdaging ontstaat: het gebrek aan begrip van de omgeving. Vrienden, familieleden, collega's en soms zelfs professionals begrijpen niet altijd wat er is gebeurd. Omdat psychisch misbruik meestal onzichtbaar is, wordt de ernst ervan regelmatig onderschat. Juist dat onbegrip kan leiden tot nieuwe psychische belasting.

Secundaire victimisatie
Secundaire victimisatie verwijst naar extra schade of belasting die iemand kan ervaren door de reacties van de omgeving, hulpverlening of instanties op het oorspronkelijke slachtofferschap. Slachtoffers voelen zich bijvoorbeeld niet serieus genomen, krijgen de schuld van wat er is gebeurd of ervaren dat hun verhaal wordt gebagatelliseerd. Dit kan gebeuren binnen de eigen familie, maar ook bij vrienden, werkgevers, hulpverleners of andere instanties. Veel gehoorde reacties zijn:

• "Zo erg zal het toch niet zijn geweest."
• "Je moet het gewoon loslaten."
• "Iedere relatie heeft problemen."
• "Waarom ben je niet eerder weggegaan?"
• "Misschien ligt de waarheid wel in het midden."

Hoewel zulke opmerkingen vaak niet kwaad bedoeld zijn, kunnen zij voor slachtoffers bijzonder pijnlijk zijn. Zij versterken het gevoel niet gezien, niet geloofd of niet begrepen te worden.

Waarom reageren mensen zo?
Voor buitenstaanders is psychisch misbruik vaak moeilijk te begrijpen. Daar zijn verschillende redenen voor. Er zijn meestal geen zichtbare verwondingen. De narcistische partner komt naar buiten toe vaak charmant, vriendelijk en sociaal over. Daarnaast vertellen slachtoffers hun verhaal vaak pas wanneer zij emotioneel uitgeput zijn. Daardoor lijkt de narcist soms geloofwaardiger dan degene die slachtoffer is geworden. Mensen zoeken bovendien graag naar eenvoudige verklaringen. Het idee dat iemand jarenlang achter gesloten deuren manipuleert of controle uitoefent, past niet altijd bij het beeld dat de omgeving van die persoon heeft.

Institutionele gaslightingWanneer niet alleen mensen uit de omgeving, maar ook organisaties of instanties de ervaringen van slachtoffers onvoldoende erkennen of bagatelliseren, spreken sommige deskundigen en belangenorganisaties van institutionele gaslighting. De term beschrijft situaties waarin slachtoffers het gevoel krijgen dat hun ervaringen door organisaties of instanties worden ontkend, geminimaliseerd of verkeerd geïnterpreteerd. Het is geen officiële medische of juridische diagnose.Dat kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer:

• Signalen van psychisch geweld niet worden herkend.
• De nadruk vooral ligt op fysieke verwondingen.
• Het slachtoffer steeds opnieuw zijn verhaal moet bewijzen.
• Manipulatief gedrag onvoldoende wordt onderkend.
• Complexe gezins- of relatiepatronen worden teruggebracht tot een 'conflict tussen twee partijen'.

Voor slachtoffers kan dit voelen alsof de werkelijkheid opnieuw ter discussie wordt gesteld.

De impact van onbegrip
Wanneer slachtoffers na langdurig misbruik opnieuw niet worden geloofd of begrepen, kan dat bestaande klachten versterken. Veel mensen ervaren dan:

• Meer zelftwijfel.
• Toenemende schaamte.
• Gevoelens van machteloosheid.
• Minder vertrouwen in hulpverlening.
• Angst om opnieuw hulp te zoeken.
• Verergering van bestaande PTSS- of CPTSS-klachten.

Het gevoel opnieuw te moeten vechten voor erkenning kost vaak veel energie.

Waarom erkenning zo belangrijk is
Erkenning betekent niet dat iemand automatisch gelijk krijgt of dat iedere situatie eenvoudig is vast te stellen. Erkenning betekent vooral dat er serieus wordt geluisterd naar iemands ervaringen, zonder deze direct te bagatelliseren of te veroordelen. Voor veel slachtoffers is dat een belangrijk onderdeel van herstel. Wanneer iemand zich gehoord voelt, ontstaat er vaak meer ruimte om het trauma te verwerken.

De rol van professionals
Professionals kunnen te maken krijgen met onderwerpen zoals:

• Psychisch geweld.
• Dwingende controle.
• Traumagerichte hulpverlening.
• Huiselijk geweld.
• Relationele manipulatie.

Daardoor groeit de aandacht voor de vaak onzichtbare vormen van misbruik die jarenlang onder de radar konden blijven. Tegelijkertijd blijft het belangrijk dat professionals open blijven luisteren en zich bewust zijn van de complexiteit van dit soort situaties. Goede kennis van deze onderwerpen kan helpen om signalen beter te herkennen en slachtoffers beter te ondersteunen.

Je ervaringen doen ertoe
Veel slachtoffers twijfelen jarenlang aan zichzelf. Niet alleen door het misbruik, maar ook door de reacties van anderen.
Onbegrip van de omgeving betekent niet automatisch dat jouw ervaringen onjuist zijn. Psychisch misbruik speelt zich vaak af achter gesloten deuren en laat zelden tastbaar bewijs achter. Dat maakt het soms moeilijk om uit te leggen wat er is gebeurd, maar het maakt de gevolgen niet minder werkelijk en niet minder ernstig

Herstel vraagt ook om erkenning
Herstel bestaat niet alleen uit het verminderen van klachten. Voor veel mensen begint herstel op het moment dat zij ervaren:

• Dat er naar hen wordt geluisterd.
• Dat hun gevoelens serieus worden genomen.
• Dat hun ervaringen worden erkend.
• Dat zij niet langer hoeven te bewijzen wat zij hebben meegemaakt.

Erkenning neemt het verleden niet weg, maar kan wel helpen om de last ervan lichter te maken.