Narcisme Nederland - Forum

Op deze informatie kunt u hier niet reageren.

Niet ieder opvallend gedrag betekent meteen iets
Wanneer je je zorgen maakt om iemand in je omgeving, is het begrijpelijk dat je gaat letten op opvallend gedrag. Misschien zie je jaloezie, controle, boosheid, kritiek of een sterke behoefte aan aandacht. Toch betekent één zo'n gedrag op zichzelf nog niet dat er sprake is van narcisme of emotioneel misbruik. Iedereen kan weleens:

• jaloers zijn;
• onzeker reageren;
• slecht tegen kritiek kunnen;
• boos worden;
• een fout maken;
• controlerend reageren;
• behoefte hebben aan aandacht of bevestiging.

Het gaat daarom niet om één los signaal.

Kijk naar de combinatie
Een enkel signaal zegt vaak weinig. Het wordt belangrijker wanneer verschillende signalen samen voorkomen en elkaar lijken te versterken. Je kunt bijvoorbeeld merken dat iemand:

• steeds meer wordt gecontroleerd;
• minder contact heeft met familie en vrienden;
• voortdurend rekening houdt met de ander;
• steeds onzekerder wordt;
• vaker schuldgevoelens heeft;
• minder eigen keuzes maakt;
• bang lijkt voor reacties van de ander.

Wanneer meerdere van deze veranderingen tegelijk optreden, is het verstandig om verder te kijken.

Het patroon is belangrijker dan een incident
Een ruzie zegt weinig over een relatie. Ook een keer boos worden, jaloers reageren of een verkeerde opmerking maken hoeft geen aanwijzing te zijn voor een ongezonde relatie. De vraag is vooral: Komt hetzelfde gedrag steeds terug?
Bijvoorbeeld:

• Grenzen worden overschreden.
• Het slachtoffer spreekt zich uit.
• De ander draait de situatie om.
• Het slachtoffer gaat twijfelen.
• Er wordt tijdelijk rustiger gedaan.
• Daarna begint hetzelfde opnieuw.

Een terugkerend patroon vertelt vaak meer dan een afzonderlijke gebeurtenis.

Wordt het steeds erger?
Ook de ontwikkeling in de tijd is belangrijk. Misschien lijkt een bepaald gedrag in het begin onschuldig. Iemand wil bijvoorbeeld weten waar zijn partner of kind is is. Later wil die persoon steeds vaker weten met wie de partner of het kind praat, controleert de telefoon, de email en heeft kritiek op vrienden. Wat begon als belangstelling kan zo geleidelijk veranderen in controle. Let daarom niet alleen op wat er gebeurt, maar ook op hoe het zich ontwikkelt.

Wat doet het met de ander?
Een belangrijk herkenningspunt is het effect dat het gedrag heeft. Je kunt jezelf bijvoorbeeld afvragen:

• Is deze persoon minder vrij geworden?
• Is het zelfvertrouwen afgenomen?
• Lijkt hij of zij voortdurend gespannen?
• Worden eigen keuzes steeds moeilijker?
• Is er steeds meer angst voor conflicten?
• Wordt contact met anderen vermeden?
• Voelt iemand zich voortdurend verantwoordelijk voor de ander?

Wanneer iemand door een relatie steeds kleiner, onzekerder of afhankelijker wordt, verdient dat aandacht.

Niet ieder patroon is narcisme
Ook wanneer je meerdere signalen herkent, betekent dit nog niet automatisch dat iemand narcistisch is. Vergelijkbare patronen kunnen voorkomen bij verschillende psychische problemen, relatieproblemen, verslaving, onveiligheid of andere moeilijke omstandigheden. Daarom is het belangrijk om voorzichtig te blijven met labels. Je hoeft niet vast te stellen: “Dit is een narcist.” maar je kunt ook vaststellen “Ik zie een terugkerend patroon dat deze persoon duidelijk geen goed doet.” Dat is vaak een veel belangrijker constatering.

Kijk naar het geheel
Wanneer je je zorgen maakt, probeer dan verschillende dingen naast elkaar te leggen:

• Wat gebeurt er?
• Hoe vaak gebeurt het?
• Wordt het erger?
• Hoe reageert de ander daarop?
• Wat verandert er bij het mogelijke slachtoffer?

Door naar het geheel te kijken, ontstaat een betrouwbaarder beeld dan wanneer je één opvallend gedrag eruit haalt.

Je hoeft niet alles te herkennen
Misschien herken je maar een paar signalen. Dat betekent niet dat je zorgen onterecht zijn, maar ook niet dat je al weet wat er precies speelt. Zie de signalen vooral als aanwijzingen om beter te kijken, niet als een diagnose of bewijs. Het belangrijkste is dat je aandacht hebt voor het welzijn en de vrijheid van de persoon om wie je je zorgen maakt. Een enkel signaal hoeft niets te betekenen. Maar wanneer verschillende signalen samenkomen, steeds terugkeren en het leven van iemand zichtbaar beïnvloeden, is het verstandig om naar het patroon te kijken.

Lees ook

• Zijn dit rode vlaggen?
• Zie ik een patroon?
• Iemand verandert steeds meer
• Wordt iemand langzaam geïsoleerd?
• Niet alles is narcisme
• Wanneer moet ik me echt zorgen maken?