09. Waarom verdedigt het slachtoffer hem of haar?
Geplaatst: do 13 augustus 2026 15:56:09
Op deze informatie kunt u hier niet reageren.
Het kan moeilijk te begrijpen zijn
Misschien zie je dat iemand in je omgeving duidelijk last lijkt te hebben van een relatie of situatie, maar toch steeds voor die persoon opkomt. Misschien vertelt iemand over kritiek, controle of kwetsende gebeurtenissen en zegt vervolgens:
Er kunnen meerdere gevoelens tegelijk bestaan
Een relatie is zelden alleen maar slecht. Iemand kan liefde, verbondenheid, loyaliteit en mooie herinneringen voelen en tegelijkertijd last hebben van gedrag dat schadelijk is. Daarom kan iemand bijvoorbeeld zeggen: “Hij doet soms vreselijke dingen, maar hij kan ook ontzettend lief zijn.” Dat lijkt misschien tegenstrijdig, maar beide ervaringen kunnen voor die persoon echt zijn.
Liefde en zorg verdwijnen niet zomaar
Een partner, ouder of ander familielid kan jarenlang een belangrijke plaats in iemands leven hebben gehad. Daar kunnen liefde, loyaliteit en verantwoordelijkheid bij horen. Vooral bij een ouder-kindrelatie kan het heel moeilijk zijn om te erkennen dat iemand van wie je houdt je tegelijkertijd pijn kan doen. Het kan daarom veel tijd kosten voordat iemand die tegenstrijdigheid kan toelaten.
Iemand kan de ander proberen te begrijpen
Een slachtoffer kan veel energie steken in het verklaren van het gedrag van de ander. Bijvoorbeeld:
Hoop kan een sterke rol spelen
Veel mensen blijven hopen dat de persoon van wie zij houden uiteindelijk verandert. Goede momenten kunnen die hoop versterken. Na een periode van spanning kan er bijvoorbeeld weer aandacht, spijt of warmte zijn. Daardoor kan iemand denken: “Zie je wel, het kan nog steeds goed worden.”
Die hoop kan ervoor zorgen dat iemand langer in een moeilijke situatie blijft.
Zelftwijfel maakt het nog ingewikkelder
Als iemand regelmatig te horen krijgt dat hij of zij overdrijft, dingen verkeerd begrijpt of zelf de oorzaak van problemen is, kan het vertrouwen in de eigen waarneming afnemen. Dan kan iemand gaan denken: “Misschien ligt het inderdaad aan mij.” of “Misschien ben ik gewoon te gevoelig.” De verdediging van de ander kan dan ook voortkomen uit onzekerheid over de eigen beoordeling van de situatie.
Schaamte kan ervoor zorgen dat iemand de ander beschermt
Niet iedereen vertelt zijn omgeving alles. Misschien is iemand bang dat familie of vrienden boos worden, de relatie zullen afkeuren of zullen zeggen dat diegene moet vertrekken. Daarom kan iemand het gedrag van de ander kleiner maken of zelfs ontkennen. Dat betekent niet automatisch dat iemand niet weet wat er gebeurt. Soms is het juist een manier om zichzelf te beschermen.
Geef geen oordeel over die verdediging
Een reactie als: “Zie je wel, dan valt het dus allemaal wel mee.” helpt meestal niet. Maar ook: “Hoe kun je hem nou nog verdedigen?”
kan ervoor zorgen dat iemand zich verder afsluit. Het is beter om ruimte te laten voor de gevoelens van het slachtoffer zonder het gedrag van de ander goed te praten. Je kunt bijvoorbeeld zeggen: “Ik begrijp dat je ook van hem houdt. Dat verandert niets aan het feit dat ik me zorgen maak over wat ik zie.”
Kijk naar het gedrag, niet alleen naar wat iemand zegt
Het kan gebeuren dat iemand de ander verdedigt, terwijl je tegelijkertijd duidelijke veranderingen bij die persoon ziet. Misschien is iemand:
Jij hoeft de beslissing niet te nemen
Als omstander kun je iemand niet dwingen om een relatie te beëindigen of een familielid op afstand te zetten. Je kunt wel helpen door beschikbaar te blijven en iemand serieus te nemen. Soms is het belangrijkste wat je kunt bieden: “Je hoeft mij niet te overtuigen. Ik luister naar je.” Dat kan ervoor zorgen dat iemand later gemakkelijker opnieuw contact zoekt als de situatie verandert.
Verdedigen betekent niet dat iemand geen hulp nodig heeft
Het is belangrijk om niet te concluderen dat iemand die de ander verdedigt daarom geen slachtoffer kan zijn. Mensen kunnen tegelijkertijd van iemand houden, voor die persoon opkomen én last hebben van diens gedrag. Juist die tegenstrijdigheid kan het moeilijk maken om te herkennen wat er werkelijk gebeurt. Als iemand de ander verdedigt, kijk dan niet alleen naar die woorden. Kijk ook naar de persoon zelf, naar veranderingen in gedrag en naar wat de situatie met hem of haar doet.
Lees ook
Het kan moeilijk te begrijpen zijn
Misschien zie je dat iemand in je omgeving duidelijk last lijkt te hebben van een relatie of situatie, maar toch steeds voor die persoon opkomt. Misschien vertelt iemand over kritiek, controle of kwetsende gebeurtenissen en zegt vervolgens:
- “Maar hij heeft ook een goede kant.”
- “Ze bedoelt het eigenlijk niet zo.”
- “Hij heeft het zelf ook moeilijk.”
Er kunnen meerdere gevoelens tegelijk bestaan
Een relatie is zelden alleen maar slecht. Iemand kan liefde, verbondenheid, loyaliteit en mooie herinneringen voelen en tegelijkertijd last hebben van gedrag dat schadelijk is. Daarom kan iemand bijvoorbeeld zeggen: “Hij doet soms vreselijke dingen, maar hij kan ook ontzettend lief zijn.” Dat lijkt misschien tegenstrijdig, maar beide ervaringen kunnen voor die persoon echt zijn.
Liefde en zorg verdwijnen niet zomaar
Een partner, ouder of ander familielid kan jarenlang een belangrijke plaats in iemands leven hebben gehad. Daar kunnen liefde, loyaliteit en verantwoordelijkheid bij horen. Vooral bij een ouder-kindrelatie kan het heel moeilijk zijn om te erkennen dat iemand van wie je houdt je tegelijkertijd pijn kan doen. Het kan daarom veel tijd kosten voordat iemand die tegenstrijdigheid kan toelaten.
Iemand kan de ander proberen te begrijpen
Een slachtoffer kan veel energie steken in het verklaren van het gedrag van de ander. Bijvoorbeeld:
- “Hij heeft een moeilijke jeugd gehad.”
- “Ze heeft veel meegemaakt.”
- “Hij is gewoon onzeker.”
- “Als ik anders reageer, wordt het misschien beter.”
- “Ze heeft op dit moment veel stress.”
Hoop kan een sterke rol spelen
Veel mensen blijven hopen dat de persoon van wie zij houden uiteindelijk verandert. Goede momenten kunnen die hoop versterken. Na een periode van spanning kan er bijvoorbeeld weer aandacht, spijt of warmte zijn. Daardoor kan iemand denken: “Zie je wel, het kan nog steeds goed worden.”
Die hoop kan ervoor zorgen dat iemand langer in een moeilijke situatie blijft.
Zelftwijfel maakt het nog ingewikkelder
Als iemand regelmatig te horen krijgt dat hij of zij overdrijft, dingen verkeerd begrijpt of zelf de oorzaak van problemen is, kan het vertrouwen in de eigen waarneming afnemen. Dan kan iemand gaan denken: “Misschien ligt het inderdaad aan mij.” of “Misschien ben ik gewoon te gevoelig.” De verdediging van de ander kan dan ook voortkomen uit onzekerheid over de eigen beoordeling van de situatie.
Schaamte kan ervoor zorgen dat iemand de ander beschermt
Niet iedereen vertelt zijn omgeving alles. Misschien is iemand bang dat familie of vrienden boos worden, de relatie zullen afkeuren of zullen zeggen dat diegene moet vertrekken. Daarom kan iemand het gedrag van de ander kleiner maken of zelfs ontkennen. Dat betekent niet automatisch dat iemand niet weet wat er gebeurt. Soms is het juist een manier om zichzelf te beschermen.
Geef geen oordeel over die verdediging
Een reactie als: “Zie je wel, dan valt het dus allemaal wel mee.” helpt meestal niet. Maar ook: “Hoe kun je hem nou nog verdedigen?”
kan ervoor zorgen dat iemand zich verder afsluit. Het is beter om ruimte te laten voor de gevoelens van het slachtoffer zonder het gedrag van de ander goed te praten. Je kunt bijvoorbeeld zeggen: “Ik begrijp dat je ook van hem houdt. Dat verandert niets aan het feit dat ik me zorgen maak over wat ik zie.”
Kijk naar het gedrag, niet alleen naar wat iemand zegt
Het kan gebeuren dat iemand de ander verdedigt, terwijl je tegelijkertijd duidelijke veranderingen bij die persoon ziet. Misschien is iemand:
- minder vrij;
- onzekerder;
- teruggetrokken;
- angstiger;
- steeds meer afhankelijk;
- minder in contact met anderen.
Jij hoeft de beslissing niet te nemen
Als omstander kun je iemand niet dwingen om een relatie te beëindigen of een familielid op afstand te zetten. Je kunt wel helpen door beschikbaar te blijven en iemand serieus te nemen. Soms is het belangrijkste wat je kunt bieden: “Je hoeft mij niet te overtuigen. Ik luister naar je.” Dat kan ervoor zorgen dat iemand later gemakkelijker opnieuw contact zoekt als de situatie verandert.
Verdedigen betekent niet dat iemand geen hulp nodig heeft
Het is belangrijk om niet te concluderen dat iemand die de ander verdedigt daarom geen slachtoffer kan zijn. Mensen kunnen tegelijkertijd van iemand houden, voor die persoon opkomen én last hebben van diens gedrag. Juist die tegenstrijdigheid kan het moeilijk maken om te herkennen wat er werkelijk gebeurt. Als iemand de ander verdedigt, kijk dan niet alleen naar die woorden. Kijk ook naar de persoon zelf, naar veranderingen in gedrag en naar wat de situatie met hem of haar doet.
Lees ook
- Twijfel ik aan wat ik zie?
- Zie ik een patroon?
- Wordt iemand langzaam geïsoleerd?
- Thuis is het anders
- Iemand verandert steeds meer
- Wat kan ik voor iemand betekenen?