Narcisme Nederland - Forum

Op deze informatie kunt u hier niet reageren.

Wat is dwingende controle?
Dwingende controle is een patroon van psychisch geweld waarbij één persoon steeds meer macht en controle krijgt over het leven van een ander. Het gaat niet om één afzonderlijke gebeurtenis, maar om een terugkerend patroon waarin de vrijheid, zelfstandigheid en bewegingsruimte van het slachtoffer steeds verder worden beperkt.Dwingende controle kan voorkomen binnen partnerrelaties, maar ook binnen gezinnen of andere afhankelijkheidsrelaties. Vaak ontstaat het geleidelijk. In het begin kunnen bepaalde gedragingen nog worden gezien als bezorgdheid, betrokkenheid of jaloezie. Na verloop van tijd wordt steeds duidelijker dat de ander steeds minder vrijheid heeft om zelf keuzes te maken.

Hoe kan dwingende controle eruitzien?
Dwingende controle kan verschillende vormen aannemen. Veelvoorkomende signalen zijn:

1. Controle over geld, bankrekeningen of uitgaven.
2. Controle over sociale contacten.
3. Voortdurend controleren via telefoon, berichten of sociale media.
4. Steeds willen weten waar je bent en met wie.
5. Jaloezie vermomd als liefde of bezorgdheid.
6. Bepalen met wie je wel of geen contact mag hebben.
7. Controle over kleding, uiterlijk of gedrag.
8. Beslissingen steeds vaker voor jou nemen.
9. Dreigen met gevolgen wanneer je niet doet wat de ander wil.
10. Schuldgevoel aanpraten wanneer je voor jezelf kiest.
11. Dreigen met het verbreken van de relatie, financiële gevolgen of andere consequenties.
12. Familie en vrienden tegen je opzetten of contact met hen ontmoedigen.
13. Je voortdurend verantwoording laten afleggen.
14. Je steeds het gevoel geven dat je iets verkeerd doet.
15. Het controleren van afspraken, activiteiten of dagelijkse bezigheden.

Niet ieder afzonderlijk gedrag is automatisch dwingende controle. Het gaat vooral om de duur, herhaling, samenhang en mate waarin iemands vrijheid en zelfstandigheid worden beperkt.

Controle wordt soms verpakt als liefde
Dwingende controle is niet altijd direct herkenbaar. Controle kan bijvoorbeeld worden gebracht als:

• "Ik maak me gewoon zorgen om je."
• "Ik wil alleen weten waar je bent omdat ik van je hou."
• "Ik vertrouw je niet omdat anderen misbruik van je kunnen maken."
• "Als je niets te verbergen hebt, is het toch geen probleem?"
• "Ik doe dit alleen voor jouw eigen bestwil."

Daardoor kan het slachtoffer lange tijd denken dat de controle normaal is of zelfs een teken van liefde en betrokkenheid.

Van aanpassen naar steeds minder vrijheid
Wanneer controle langere tijd aanhoudt, gaat het slachtoffer zich vaak steeds meer aanpassen. Om conflicten te voorkomen kan iemand bijvoorbeeld bepaalde mensen niet meer bellen, minder vaak weggaan, bepaalde onderwerpen vermijden of voortdurend rekening houden met de stemming van de ander. Langzaam kan daardoor een situatie ontstaan waarin iemand niet meer vraagt: "Wat wil ik?" maar vooral: "Wat mag ik van de ander?"

Mogelijke gevolgen
Dwingende controle kan grote gevolgen hebben voor het welzijn en de zelfstandigheid van een slachtoffer. Mogelijke gevolgen zijn:

• Verlies van autonomie.
• Sociale isolatie.
• Angst om fouten te maken.
• Voortdurende alertheid.
• Zelftwijfel.
• Schuldgevoelens.
• Verminderd zelfvertrouwen.
• Afhankelijkheid van de pleger.
• Moeite om eigen keuzes te maken.
• Moeite om de relatie te verlaten.
• Psychische en lichamelijke stressklachten.
• Trauma gerelateerde klachten.

Waarom is weggaan soms zo moeilijk?
Van buitenaf lijkt het soms eenvoudig om een relatie met een controlerende persoon te beëindigen. In werkelijkheid kan langdurige dwingende controle iemand steeds afhankelijker maken. Het slachtoffer kan bijvoorbeeld financieel afhankelijk zijn geworden, sociaal geïsoleerd zijn geraakt, bang zijn voor de reactie van de ander of ervan overtuigd zijn geraakt dat het allemaal aan hem of haar ligt. Ook kinderen, gezamenlijke financiën, een woning of andere praktische omstandigheden kunnen het moeilijk maken om afstand te nemen. Daarom is de vraag "Waarom ga je niet gewoon weg?" vaak veel te eenvoudig. Juist het patroon van controle kan ervoor zorgen dat iemand steeds minder vrijheid ervaart om zelfstandig een keuze te maken.

Dwingende controle herkennen
Een gezonde relatie betekent niet dat partners altijd alles zelf bepalen. Overleg, rekening houden met elkaar en gezamenlijke afspraken zijn normaal. Het verschil zit onder andere in vrijheid, gelijkwaardigheid en de mogelijkheid om nee te zeggen. Wanneer één persoon structureel bepaalt wat de ander mag doen, met wie iemand contact heeft, waar geld aan wordt uitgegeven of welke keuzes gemaakt mogen worden, kan dat wijzen op een patroon van dwingende controle. Het herkennen van dit patroon kan een belangrijke eerste stap zijn naar meer inzicht, veiligheid en herstel.