Narcisme Nederland - Forum

Op deze informatie kunt u hier niet reageren.

Wat is financieel misbruik?
Wanneer mensen denken aan narcistisch misbruik of huiselijk geweld, denken zij vaak aan emotionele of fysieke mishandeling. Minder zichtbaar, maar minstens zo ingrijpend, is financieel misbruik. Geld wordt hierbij gebruikt als middel om macht, controle en afhankelijkheid te creëren of te behouden. Financieel misbruik komt voor binnen partnerrelaties, gezinnen, familierelaties en soms ook in mantelzorgsituaties. Het kan voorkomen in combinatie met narcistisch gedrag, dwingende controle en andere vormen van psychisch misbruik. Het doel is vaak niet het geld zelf, maar het beperken van de vrijheid en zelfstandigheid van het slachtoffer. Van financieel misbruik is sprake wanneer iemand de financiële mogelijkheden van een ander bewust beperkt, controleert of misbruikt om invloed uit te oefenen. Hierdoor kan het slachtoffer steeds afhankelijker worden en minder mogelijkheden hebben om eigen keuzes te maken of de relatie te verlaten. Financieel misbruik ontstaat vaak geleidelijk. In het begin lijkt het misschien praktisch of zorgzaam dat één persoon de financiën regelt. Naarmate de tijd verstrijkt, krijgt het slachtoffer echter steeds minder inzicht, zeggenschap of toegang tot eigen geld.

Hoe ziet financieel misbruik eruit?
Financieel misbruik kan zich op verschillende manieren uiten, zoals:

• Controle over alle bankrekeningen.
• Geen toegang geven tot eigen inkomen.
• Een partner dwingen financiële verantwoording af te leggen voor iedere uitgave.
• Schulden maken op naam van het slachtoffer.
• Identiteitsfraude of misbruik van persoonsgegevens.
• Het afpakken van bankpassen, creditcards of inloggegevens.
• Het verbieden om te werken of een opleiding te volgen.
• Het saboteren van werk of carrière.
• Het achterhouden van belangrijke financiële informatie.
• Weigeren alimentatie of andere financiële afspraken na te komen.
• Misbruik maken van een volmacht of afhankelijkheid.

Financiële controle kan ook misbruik zijn
Ook het voortdurend controleren van bankrekeningen, betaalgedrag of iedere afzonderlijke uitgave kan onderdeel zijn van financieel misbruik. Het gaat daarbij niet alleen om het daadwerkelijk afpakken van geld, maar ook om het structureel beperken van iemands financiële vrijheid.Wanneer iemand voor iedere uitgave toestemming moet vragen, voortdurend moet uitleggen waaraan geld is besteed of geen vrije toegang heeft tot de eigen financiële gegevens, kan dit een vorm van financiële controle zijn. Zeker wanneer deze controle wordt gebruikt om afhankelijkheid, angst of macht over de ander te creëren, kan dit onderdeel zijn van een breder patroon van dwingende controle.

Geld als middel voor macht en controle
Soms krijgt het slachtoffer slechts een klein bedrag aan leefgeld, terwijl de ander volledige controle houdt over de financiën. Bij mensen met sterke narcistische trekken kan geld worden gebruikt als middel om macht uit te oefenen.Financiële afhankelijkheid maakt het slachtoffer kwetsbaarder en verkleint de kans dat hij of zij de relatie verlaat. Veel slachtoffers horen uitspraken als:

• "Je kunt toch niet zonder mij."
• "Jij kunt helemaal niet met geld omgaan."
• "Alles wat we hebben is dankzij mij."
• "Als je weggaat, krijg je niets."

Door dergelijke uitspraken kan het slachtoffer steeds meer gaan geloven dat zelfstandig leven onmogelijk is.

Gevolgen van financieel misbruik
Financieel misbruik heeft niet alleen praktische, maar ook emotionele gevolgen. Veel slachtoffers ervaren:

• Angst over hun financiële toekomst.
• Stress en onzekerheid.
• Verlies van zelfstandigheid.
• Afhankelijkheid van de pleger.
• Schuldgevoelens.
• Schaamte.
• Problemen met het verlaten van de relatie.

Wanneer iemand geen toegang heeft tot eigen geld of bang is voor financiële gevolgen, wordt het veel moeilijker om een veilige keuze te maken.

Financieel misbruik na een scheiding
Ook na een scheiding of relatiebreuk kan financieel misbruik doorgaan. Voorbeelden zijn:

• Alimentatie bewust niet betalen.
• Procedures rekken om financiële druk uit te oefenen.
• Bezittingen achterhouden.
• Gezamenlijke rekeningen leegmaken.
• Schulden achterlaten.
• Misbruik maken van juridische procedures om kosten te veroorzaken.

Hierdoor blijft de controle soms nog jarenlang bestaan, ook wanneer de relatie al is beëindigd.

Waarom financieel misbruik vaak niet wordt herkend
Financieel misbruik wordt vaak niet herkend omdat veel mensen geld zien als een privézaak, het is ook verborgen. Daardoor worden signalen van financieel misbruik niet altijd opgemerkt. Bovendien schamen slachtoffers zich vaak voor hun financiële situatie of zijn zij bang dat anderen hen verwijten dat zij eerder hadden moeten vertrekken. Daarnaast ontstaat financieel misbruik meestal geleidelijk. Pas achteraf realiseren veel slachtoffers zich hoe weinig financiële vrijheid zij eigenlijk hadden.

Financiële zelfstandigheid terugkrijgen
Herstel na financieel misbruik begint vaak met het terugkrijgen van financiële zelfstandigheid. Dat kan onder andere bestaan uit:

• Inzicht krijgen in de eigen financiële situatie.
• Een eigen bankrekening openen.
• Belangrijke documenten veilig bewaren.
• Financieel advies of schuldhulp zoeken wanneer dat nodig is.
• Juridisch advies inwinnen bij een scheiding of conflict.
• Stap voor stap weer zelf financiële beslissingen nemen.

Naast financieel herstel is ook emotioneel herstel belangrijk. Veel slachtoffers moeten opnieuw leren vertrouwen op hun eigen keuzes en ontdekken dat zij wel degelijk in staat zijn zelfstandig hun leven vorm te geven.

Financiële vrijheid is persoonlijke vrijheid
Financiële vrijheid is ook persoonlijke vrijheid. Financieel misbruik gaat uiteindelijk niet alleen over geld. Het gaat over macht, controle en het beperken van iemands zelfstandigheid.Wie financieel afhankelijk wordt gemaakt, verliest vaak ook een deel van zijn of haar vrijheid. Daarom is het belangrijk financieel misbruik serieus te nemen. Het herkennen van de signalen kan slachtoffers helpen eerder hulp te zoeken en stappen te zetten naar een leven waarin zij weer zelf de regie hebben over hun toekomst.