2.5 - Samenvatting

[NNAdmin]

Op deze informatie kunt u hier niet reageren.

Een gezin zou een veilige basis moeten zijn waarin een kind zich gezien, gehoord en geaccepteerd voelt. Wanneer een ouder sterke narcistische trekken heeft, kan die basis onder druk komen te staan. De aandacht verschuift dan vaak van wat het kind nodig heeft naar wat de ouder verwacht. Het kind leert zich aan te passen, gevoelens voor zichzelf te houden en rekening te houden met de stemming en behoeften van de ouder.

Binnen zo'n gezin kunnen kinderen verschillende rollen krijgen. Het ene kind wordt geïdealiseerd als Golden Child, terwijl een ander steeds de schuld krijgt als Scapegoat. Een ander kind probeert juist zo weinig mogelijk op te vallen en wordt het Vergeten Kind. Deze rollen zijn geen officiële diagnoses of vaste persoonlijkheidstypen. Ze helpen vooral om bepaalde patronen binnen een gezin begrijpelijk te maken. Een kind kan bovendien kenmerken van verschillende rollen hebben of in de loop van de tijd van rol veranderen.

Wat deze rollen gemeen hebben, is dat kinderen zich aanpassen aan een situatie waar zij zelf niet voor hebben gekozen. Perfectionisme, pleasen, terugtrekken, conflicten vermijden of voortdurend rekening houden met anderen kunnen manieren zijn geweest om met een onveilige omgeving om te gaan. Wat in de jeugd hielp om de situatie draaglijker te maken, kan later echter een patroon worden dat iemand blijft beïnvloeden.

De invloed van zo'n opvoeding kan nog lang nawerken. Als volwassene kan iemand bijvoorbeeld moeite hebben met grenzen stellen, zich snel schuldig voelen, voortdurend goedkeuring zoeken of zich verantwoordelijk voelen voor de gevoelens van anderen. Ook kunnen problemen ontstaan in relaties, bij het vertrouwen van anderen of bij het herkennen van de eigen behoeften. Dat betekent niet dat iedereen die in een narcistisch gezin is opgegroeid dezelfde gevolgen ervaart. De invloed verschilt per persoon en hangt samen met de omstandigheden, de duur en de ernst van de onveiligheid en de steun die iemand heeft gehad.

Ook de relatie met ouders kan op volwassen leeftijd ingewikkeld blijven. Loyaliteit en de hoop op erkenning kunnen ervoor zorgen dat iemand lang blijft proberen de relatie te herstellen. Soms helpen duidelijke grenzen en aangepast contact. In andere situaties kan Low Contact of No Contact uiteindelijk een manier zijn om meer rust en ruimte voor jezelf te creëren. Dat is geen keuze die voor iedereen hetzelfde is en hoeft ook niet direct genomen te worden.

Een belangrijk inzicht is dat de verantwoordelijkheid voor de situatie nooit bij het kind heeft gelegen. Een kind kan niet verantwoordelijk zijn voor de emoties, het gedrag of de problemen van een ouder. Veel van het gedrag dat later als een persoonlijk probleem wordt ervaren, kan zijn ontstaan als reactie op wat iemand vroeger heeft meegemaakt.

Daarom betekent herstel niet dat je je verleden moet uitwissen. Het betekent dat je steeds beter leert begrijpen waar bepaalde patronen vandaan komen en vervolgens kunt onderzoeken welke daarvan nog bij je passen. Grenzen leren stellen, je eigen behoeften serieus nemen en opnieuw ontdekken wie je bent, kunnen allemaal onderdeel zijn van dat proces.

Een moeilijke jeugd bepaalt niet automatisch wie je als volwassene zult zijn. Het verleden kan verklaren waarom bepaalde patronen zijn ontstaan, maar hoeft niet te bepalen hoe je de rest van je leven met jezelf en anderen omgaat.