4.9 - Samenvatting

[NNAdmin]

Op deze informatie kunt u hier niet reageren.

De gevolgen van langdurig narcistisch misbruik
Langdurig narcistisch misbruik kan veel verder gaan dan de directe gevolgen van een ongezonde relatie. In dit thema hebben we gekeken naar de manier waarop langdurige manipulatie, controle, kritiek en emotionele onveiligheid invloed kunnen hebben op zowel lichaam als geest.

Psychische gevolgen kunnen onder andere bestaan uit zelftwijfel, angst, schuldgevoelens, schaamte, verlies van zelfvertrouwen, somberheid, concentratieproblemen, emotionele uitputting en het gevoel jezelf kwijt te zijn geraakt. Deze klachten kunnen elkaar versterken en kunnen nog lange tijd aanwezig blijven nadat de relatie is beëindigd.

Ook het lichaam kan reageren op langdurige stress. Vermoeidheid, slaapproblemen, spier- en pijnklachten, hoofdpijn, maag- en darmklachten en andere lichamelijke klachten kunnen voorkomen. Dat betekent niet dat iedere lichamelijke klacht door narcistisch misbruik wordt veroorzaakt. Wel kan langdurige stress invloed hebben op verschillende processen in het lichaam.

Bij sommige slachtoffers ontstaan daarnaast traumaklachten. PTSS en CPTSS zijn niet hetzelfde, maar kunnen allebei ontstaan na ingrijpende traumatische ervaringen. Bij CPTSS spelen naast de klachten van PTSS ook langdurige problemen met emotieregulatie, zelfbeeld en relaties met anderen een belangrijke rol.

Het herstel kan bovendien worden bemoeilijkt wanneer de omgeving de ervaringen van het slachtoffer niet begrijpt of onvoldoende serieus neemt. Familieleden, vrienden, professionals of instanties kunnen het misbruik onbedoeld bagatelliseren of de verantwoordelijkheid bij het slachtoffer leggen. Dit kan leiden tot secundaire victimisatie en bestaande klachten versterken. Ook wordt de term institutionele gaslighting gebruikt voor situaties waarin slachtoffers ervaren dat hun ervaringen door organisaties of instanties worden ontkend, geminimaliseerd of verkeerd geïnterpreteerd.

Een belangrijk inzicht is dat deze gevolgen meestal niet los van elkaar staan. Psychische klachten, lichamelijke klachten, traumareacties en de gevolgen van onbegrip uit de omgeving kunnen elkaar beïnvloeden. Daardoor kan iemand zich lange tijd uitgeput, onzeker of veranderd voelen zonder te begrijpen waarom.

Tegelijkertijd betekenen deze klachten niet dat iemand zwak is of heeft gefaald. Zij kunnen begrijpelijke reacties zijn op langdurige emotionele belasting en een periode waarin veiligheid en vertrouwen langdurig ontbraken.

Herstel verloopt voor iedereen anders. Voor veel mensen begint herstel met begrijpen wat er is gebeurd, erkennen welke gevolgen dat heeft gehad en opnieuw leren vertrouwen op zichzelf. Het verleden kan diepe sporen nalaten, maar hoeft niet te bepalen hoe iemand zijn of haar verdere leven vormgeeft.