De schuld lijkt steeds bij jou te liggen
Na een ruzie blijf jij vaak achter met hetzelfde gevoel. Je begon het gesprek omdat jij je gekwetst voelde, maar voordat je het weet ben jij degene die zich moet verdedigen. Het gaat niet meer over wat er is gebeurd, maar over wat jij verkeerd zou hebben gedaan. Uiteindelijk vraag je jezelf misschien af:
- Waarom ben ik steeds degene die sorry zegt?
- Waarom moet ik mezelf steeds verdedigen?
- Waarom lijkt alles uiteindelijk mijn schuld?
- Waarom lukt het nooit om rustig over een probleem te praten?
Een gesprek loopt steeds hetzelfde
Misschien begint een gesprek heel eenvoudig. Je zegt bijvoorbeeld: "Ik vond het vervelend dat je gisteren zo tegen mij deed." In plaats van begrip krijg je een reactie zoals:
- "Jij doet precies hetzelfde."
- "Je overdrijft weer."
- "Je bent veel te gevoelig."
- "Dat heb ik helemaal niet gezegd."
- "Als jij niet zo moeilijk deed, was er niets aan de hand."
Je gaat steeds eerder excuses maken
Na verloop van tijd gebeurt er iets bijzonders. Je merkt dat je al excuses maakt voordat iemand daarom vraagt. Niet omdat je zeker weet dat je iets verkeerd hebt gedaan. Maar omdat je hoopt dat de spanning dan verdwijnt. Dat lijkt op korte termijn te helpen. Toch verandert er niets. Sterker nog, vaak ga je je steeds vaker verantwoordelijk voelen voor de gevoelens van de ander.
Je neemt verantwoordelijkheid voor alles
Zonder dat je het merkt, ga je je verantwoordelijk voelen voor dingen waar je eigenlijk geen controle over hebt. Misschien herken je dat je je verantwoordelijk voelt voor:
- de sfeer in huis;
- de stemming van de ander;
- ruzies;
- misverstanden;
- teleurstellingen;
- zelfs voor dingen waar je geen invloed op hebt.
Zelftwijfel kan al in je jeugd beginnen
Voor volwassen kinderen van narcistische of emotioneel onveilige ouders voelt dit vaak heel normaal. Als je als kind steeds hoorde dat jij lastig was, ondankbaar was of nooit iets goed deed, ga je dat vanzelf geloven. Je leert al jong dat het veiliger is om de schuld bij jezelf te zoeken. Niet omdat dat eerlijk is. Maar omdat kinderen afhankelijk zijn van hun ouders. Veel volwassenen ontdekken daarom pas veel later dat zij automatisch de schuld op zich nemen, zelfs wanneer daar geen enkele reden voor is.
Je raakt jezelf kwijt
Wanneer je voortdurend probeert fouten te voorkomen, ga je steeds minder luisteren naar je eigen gevoel. Je vraagt je steeds vaker af: "Wat wil de ander?" in plaats van: "Wat heb ik zelf nodig?" Daardoor raak je langzaam steeds verder verwijderd van jezelf. Veel mensen merken pas achteraf hoeveel zij zich hebben aangepast. Pas wanneer zij terugkijken, zien zij hoe vaak zij hun eigen behoeften opzij hebben gezet om de rust te bewaren.
Schuldgevoel is niet altijd schuld
Veel slachtoffers voelen zich voortdurend schuldig. Maar een schuldgevoel betekent niet automatisch dat je ook werkelijk schuldig bent. Soms is een schuldgevoel het gevolg van jarenlang aangepast gedrag, kritiek of emotionele druk. Juist daarom is het belangrijk om af en toe stil te staan bij de vraag: Heb ik werkelijk iets verkeerd gedaan, of voel ik mij vooral verantwoordelijk omdat ik dat zo gewend ben?
Je hoeft niet overal verantwoordelijkheid voor te dragen
In een gezonde relatie dragen beide partners verantwoordelijkheid voor hun eigen gedrag. Niemand is altijd schuldig en niemand heeft altijd gelijk. Je hoeft jezelf daarom niet voortdurend weg te cijferen of op je tenen te lopen om de ander tevreden te houden.
Lees ook
- Controle of liefde?
- Ik loop op eieren.
- Ik herken mezelf niet meer.
- Waarom voel ik mij altijd schuldig?
- Waarom vertrouw ik mijn eigen gevoel niet meer?
- Waarom kan ik niet gewoon weggaan?