3.2 - Het begin van een narcistische partnerrelatie

[NNAdmin]

Op deze informatie kunt u hier niet reageren.

Waarom juist deze relaties zo verwarrend kunnen zijn
In het eerste deel van dit thema hebben we gezien dat onze eerste ervaringen met liefde, veiligheid en verbondenheid vaak invloed hebben op latere relaties. Dat betekent niet dat iemand die in een moeilijke gezinssituatie is opgegroeid automatisch een ongezonde partner kiest. Wel kunnen bepaalde gedragspatronen vertrouwd aanvoelen of minder snel als problematisch worden herkend. Daarnaast is het belangrijk te beseffen dat narcistisch misbruik iedereen kan overkomen. Ook mensen die opgroeiden in een warm en veilig gezin kunnen verstrikt raken in een relatie met een manipulerende partner. Narcistisch misbruik ontstaat namelijk meestal niet door een verkeerde keuze aan het begin van de relatie, maar door een geleidelijk proces waarin vertrouwen wordt opgebouwd en grenzen stap voor stap worden verlegd. Veel slachtoffers zeggen achteraf:

• "Als iemand mij op de eerste dag zo had behandeld als op het einde, was ik direct weggegaan."
• "Ik zag de veranderingen pas toen ik mezelf bijna kwijt was."
• "Ik bleef hopen dat de persoon van het begin zou terugkomen."

Juist die geleidelijke ontwikkeling maakt deze relaties zo moeilijk te herkennen.

De ideale eerste indruk
Veel narcistische relaties beginnen met een periode die door slachtoffers wordt omschreven als uitzonderlijk mooi. De ander toont veel belangstelling, luistert aandachtig en lijkt precies te begrijpen wat jij nodig hebt. Er ontstaat een gevoel van herkenning en verbondenheid dat vaak sterker is dan in eerdere relaties. Veel mensen beschrijven deze periode als:

• Intens.
• Romantisch.
• Veilig.
• Bijzonder.
• Alsof zij eindelijk "de juiste persoon" hadden ontmoet.

Juist omdat deze ervaringen zo positief zijn, ontstaat al vroeg een sterke emotionele band.

Love Bombing
De term Love Bombing wordt vaak gebruikt voor een periode waarin iemand een ander overspoelt met intense aandacht, bewondering en bevestiging, waardoor een relatie zeer snel emotioneel hecht kan worden. Love Bombing is een vorm van intense aandacht, bewondering en bevestiging waarmee een relatie zeer snel emotioneel hecht kan worden. Veel voorkomende kenmerken zijn:

• Veel complimenten.
• Intensief dagelijks contact.
• Grote romantische gebaren.
• Snelle toekomstplannen.
• Het gevoel volledig begrepen te worden.
• Uitspraken zoals:
  • "Jij bent mijn soulmate."
  • "Ik heb nog nooit iemand zoals jou ontmoet."
  • "Wij horen bij elkaar."

Voor het slachtoffer voelt deze aandacht meestal oprecht. Intense verliefdheid is op zichzelf geen teken van narcisme of manipulatie. Ook gezonde relaties kunnen in het begin enthousiast en intens zijn. Het verschil wordt vooral zichtbaar wanneer de aandacht en idealisering later omslaan in controle, kritiek, druk of manipulatie.

Niet iedere narcistische relatie begint met Love Bombing. Soms ontstaat een relatie veel rustiger en worden manipulatie, controle en ongelijkwaardigheid pas later zichtbaar. Love Bombing is daarom geen voorwaarde voor narcistisch misbruik. Het gaat uiteindelijk om het patroon dat zich gedurende de relatie ontwikkelt.

Vertrouwen wordt opgebouwd
In iedere gezonde relatie groeit vertrouwen langzaam. Ook tijdens Love Bombing ontstaat vertrouwen, maar de intensiteit zorgt er vaak voor dat dit proces veel sneller verloopt. Veel slachtoffers vertellen dat zij al vroeg persoonlijke informatie deelden over:

• Hun jeugd.
• Eerdere relaties.
• Onzekerheden.
• Dromen.
• Angst of verdriet.

Juist doordat er zoveel openheid ontstaat, voelt de relatie bijzonder veilig. Later blijkt soms dat deze kwetsbare informatie wordt gebruikt tijdens conflicten of manipulatie.

De eerste kleine veranderingen
Na verloop van tijd verandert de sfeer vaak heel geleidelijk. De partner blijft liefdevol, maar er verschijnen kleine signalen die eerder niet aanwezig waren. Bijvoorbeeld:

• Kritiek die als grap wordt verpakt.
• Meer jaloezie.
• Opmerkingen over vrienden of familie.
• Vaker willen weten waar je bent.
• Teleurstelling wanneer je voor jezelf kiest.
• Minder respect voor jouw grenzen.

Deze veranderingen lijken afzonderlijk vaak onschuldig. Juist daarom worden zij meestal niet direct als waarschuwingssignalen herkend.

Je gaat verklaringen zoeken
Wanneer de eerste spanningen ontstaan, zoeken de meeste mensen naar een logische verklaring. Veel slachtoffers denken bijvoorbeeld:

• "Iedere relatie kent moeilijke momenten."
• "Hij heeft veel stress."
• "Ze heeft gewoon een moeilijke jeugd gehad."
• "Misschien reageer ik inderdaad te gevoelig."

Dat is een begrijpelijke reactie. De meeste mensen gaan ervan uit dat hun partner goede bedoelingen heeft. Daardoor worden de eerste signalen vaak verklaard vanuit begrip of medeleven, in plaats van als onderdeel van een groter patroon.

De relatie verandert ongemerkt
Narcistisch misbruik ontstaat zelden van de ene op de andere dag. Het zijn juist de kleine veranderingen die elkaar langzaam opvolgen. Langzaam verschuift de aandacht van: "Wij lossen dit samen op." naar: "Hoe voorkom ik dat mijn partner boos, teleurgesteld of afstandelijk wordt?" Veel slachtoffers merken dat zij steeds vaker:

• Hun woorden zorgvuldig kiezen.
• Discussies proberen te voorkomen.
• Hun eigen behoeften uitstellen.
• Rekening houden met de stemming van de ander.
• Minder spontaan worden.

Op dat moment is de relatie vaak al minder gelijkwaardig geworden.

De eerste fase van een groter patroon
Op zichzelf lijken Love Bombing en de eerste veranderingen misschien niet uitzonderlijk. Het verschil zit opnieuw in het patroon. Wanneer de relatie zich verder ontwikkelt, worden kritiek, controle en emotionele afhankelijkheid vaak steeds duidelijker. Daarmee kan een volgende fase ontstaan waarin devaluatie, kritiek en controle steeds duidelijker worden.