Je blijft aan jezelf twijfelen
"Ligt het aan mij?" Het is misschien wel één van de meest gestelde vragen door mensen die langere tijd in een emotioneel onveilige relatie of gezinssituatie leven. Na een ruzie, een verwijt of een moeilijke gebeurtenis zoek je de oorzaak al snel bij jezelf. Je vraagt je af of je iets verkeerd hebt gedaan, of je te gevoelig bent of dat je misschien inderdaad overdrijft.
Misschien denk je:
- "Ik ben gewoon te gevoelig."
- "Ik reageer verkeerd."
- "Ik maak overal een probleem van."
- "Ik had het anders moeten aanpakken."
- "Misschien herinner ik het me verkeerd."
Hoe ontstaat die twijfel?
Wanneer iemand je af en toe bekritiseert, kun je dat meestal goed plaatsen. Maar als kritiek, ontkenning, schuld geven of controle steeds terugkomen, gebeurt er langzaam iets met je. Je gaat minder vertrouwen op je eigen gevoel. Je gaat jezelf corrigeren voordat iemand anders dat doet. Je gaat steeds vaker denken dat jij degene bent die iets verkeerd doet. En zonder dat je het merkt, verschuift je aandacht van:
"Wat gebeurt hier?" naar "Wat doe ík verkeerd?"
Dat is een belangrijk verschil.
Je gaat jezelf steeds controleren
Veel slachtoffers vertellen dat zij voortdurend bezig zijn met de ander. Ze denken na over ieder bericht dat ze sturen. Ze oefenen gesprekken alvast in hun hoofd. Ze kiezen hun woorden zorgvuldig. Ze proberen conflicten te voorkomen. Ze passen zich steeds verder aan. Niet omdat ze dat willen, maar omdat het veiliger voelt.
Je vertrouwt je eigen gevoel niet meer
Misschien herken je dit. Er gebeurt iets. Jij ervaart het als kwetsend maar even later begin je te twijfelen.
- "Misschien bedoelde hij of zij het niet zo."
- "Misschien overdrijf ik."
- "Misschien heb ik het verkeerd begrepen."
Je omgeving begrijpt het niet
Dat maakt de twijfel nog groter. Misschien zeggen mensen:
- "Zo bedoelt hij het vast niet."
- "Je moet je er niet zo druk om maken."
- "Iedere relatie heeft problemen."
- "Misschien ben je wat gevoelig."
Als je hiermee bent opgegroeid
Voor mensen die zijn opgegroeid in een emotioneel onveilig gezin werkt dit vaak nog anders. Zij hebben nooit geleerd hoe een veilige opvoeding eruitziet. Als je als kind steeds hoort dat jij lastig bent, dat je overdrijft of dat jouw gevoelens er niet toe doen, ga je dat geloven. Niet omdat het waar is. Maar omdat kinderen hun ouders moeten vertrouwen om te kunnen opgroeien. Veel volwassen kinderen ontdekken daarom pas veel later dat hun voortdurende zelftwijfel helemaal niet vanzelfsprekend is.
Je bent niet zwak
Sommige mensen denken dat alleen onzekere mensen in zulke situaties terechtkomen. Dat is een hardnekkig misverstand. Iedereen kan langzaam aan zichzelf gaan twijfelen wanneer hij of zij langdurig wordt blootgesteld aan emotionele druk, controle of manipulatie. Dat heeft niets te maken met intelligentie of karakter, maar is een menselijke reactie op een ongezonde situatie.
Wat kun je doen?
Je hoeft vandaag niet direct alle antwoorden te hebben. De eerste stap is vaak veel kleiner dan mensen denken. Sta eens rustig stil bij de vraag: twijfel ik aan mezelf omdat ik werkelijk iets verkeerd doe, of omdat ik al heel lang heb geleerd om eerst aan mezelf te twijfelen? Alleen al het eerlijk beantwoorden van die vraag kan een belangrijk begin zijn.
Lees ook
- Waarom krijg ik altijd de schuld?
- Controle of liefde?
- Ik loop op eieren.
- Ik herken mezelf niet meer.
- Waarom begrijpt niemand mij?
- Zou dit narcisme kunnen zijn?