Sommige signalen verdienen extra aandacht
Misschien herken je inmiddels bepaalde gedragingen bij iemand in je omgeving. Je vraagt je af of je deze signalen serieus moet nemen. Rode vlaggen zijn signalen die kunnen wijzen op een ongezonde of onveilige situatie. Ze zijn geen bewijs van narcisme. Ook hoeft één rode vlag op zichzelf weinig te betekenen. Het gaat er vooral om dat bepaalde gedragingen je opvallen en dat je daardoor beter gaat kijken naar wat er met iemand gebeurt.
Herken je dit gedrag?
Mogelijke rode vlaggen zijn bijvoorbeeld:
- Grenzen worden niet gerespecteerd.
- Iemand wil steeds meer controle over de ander.
- Jaloezie wordt gepresenteerd als liefde of bezorgdheid.
- Familie en vrienden worden bekritiseerd of op afstand gehouden.
- De ander bepaalt steeds vaker wat wel en niet mag.
- Fouten worden voortdurend bij iemand anders neergelegd.
- Er is weinig ruimte voor kritiek of tegenspraak.
- Het slachtoffer moet zich steeds verantwoorden.
- Gevoelens worden gebagatelliseerd of belachelijk gemaakt.
- Er worden verschillende verhalen aan verschillende mensen verteld.
- Het slachtoffer gaat steeds meer aan zichzelf twijfelen.
Grenzen zijn een belangrijke graadmeter
Een belangrijke aanwijzing is hoe iemand reageert wanneer een ander een grens aangeeft. In een gezonde relatie kan iemand teleurgesteld zijn wanneer je nee zegt, maar wordt die grens uiteindelijk gerespecteerd. Bij een ongezonde situatie kan iemand juist:
- blijven aandringen;
- boos worden;
- schuldgevoelens oproepen;
- dreigen;
- iemand belachelijk maken;
- doen alsof de grens onredelijk is;
- doorgaan totdat de ander toegeeft.
Controle kan langzaam ontstaan
Controle begint niet altijd opvallend. Het kan beginnen met vragen als:
- “Waar ben je?”
- “Met wie ga je eigenlijk?”
- “Hoe laat ben je thuis?”
- telefoon;
- sociale contacten;
- kleding;
- geld;
- werk;
- vrije tijd;
- familie.
Let op wat het met iemand doet
Kijk niet alleen naar het gedrag dat je opvalt, maar ook naar de persoon die ermee te maken heeft. Wordt iemand:
- steeds stiller?
- meer teruggetrokken?
- onzekerder?
- angstiger?
- afhankelijker?
- voorzichtiger?
- steeds meer geïsoleerd?
- voortdurend bezig om conflicten te voorkomen?
Rode vlaggen worden soms weggepraat
Signalen kunnen gemakkelijk worden verklaard:
- “Hij is gewoon erg bezorgd.”
- “Ze heeft het moeilijk gehad.”
- “Hij bedoelt het eigenlijk goed.”
- “Ze is nu eenmaal jaloers.”
- “Iedere relatie heeft problemen.”
Kijk ook naar wat er verandert
Misschien valt vooral op dat iemand die je kent niet meer dezelfde lijkt als vroeger:
- Was die persoon eerder vrij om eigen keuzes te maken?
- Had hij of zij meer zelfvertrouwen?
- Was er meer contact met vrienden en familie?
- Kon die persoon gemakkelijker nee zeggen?
Je hoeft geen diagnose te stellen
Als je meerdere rode vlaggen herkent, hoef je niet te beslissen of iemand een narcist is. Een belangrijkere vraag is: “Is deze situatie gezond, veilig en respectvol voor de persoon die hiermee te maken heeft?”. Als je steeds vaker het gevoel hebt dat het antwoord nee is, is dat op zichzelf reden om aandacht te hebben voor de situatie.
Blijf kijken zonder meteen te oordelen
Rode vlaggen zijn geen veroordeling en ook geen bewijs. Ze kunnen je wel helpen om bepaalde situaties niet zomaar weg te wuiven. Je hoeft niet alles te begrijpen of precies te weten wat er aan de hand is. Soms is het voldoende om te erkennen: “Dit gedrag valt mij op en ik wil beter begrijpen wat ik zie.” Dat kan het begin zijn van een beter beeld van de situatie.
Lees ook
- Eén signaal zegt niet alles
- Zie ik een patroon?
- Thuis is het anders
- Wordt iemand langzaam geïsoleerd?
- Is dit dwingende controle?
- Niet alles is narcisme