08. Wordt iemand langzaam geïsoleerd?

[NNAdmin]

Op deze informatie kunt u hier niet reageren.

Het contact met anderen wordt steeds kleiner
Een verandering die bij familie en omstanders kan opvallen, is dat iemand steeds minder contact heeft met de mensen om zich heen. Misschien zie je dat iemand:

• minder vaak familie bezoekt;
• vrienden minder spreekt;
• uitnodigingen steeds vaker afzegt;
• nauwelijks nog ergens alleen naartoe gaat;
• minder contact heeft met collega's;
• minder vaak telefonisch bereikbaar is;
• steeds meer tijd doorbrengt met één persoon.

Dat hoeft op zichzelf niets bijzonders te betekenen. Mensen kunnen tijdelijk minder behoefte hebben aan sociale contacten of bewust meer tijd met hun partner of gezin willen doorbrengen. Het wordt anders wanneer de sociale wereld van iemand geleidelijk steeds kleiner wordt en daar geen duidelijke vrijwillige reden voor lijkt te zijn.

Afstand nemen of geïsoleerd raken?
Niet iedereen die minder contact heeft met anderen, is geïsoleerd. Iemand kan bijvoorbeeld bewust kiezen voor minder sociale contacten omdat diegene rust nodig heeft, een drukke periode doormaakt of bepaalde relaties wil beëindigen. Bij isolatie gaat het om iets anders: de ruimte om contact met anderen te onderhouden wordt steeds kleiner. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren doordat iemand:

• wordt ontmoedigd om familie te bezoeken;
• voortdurend kritiek krijgt op vrienden;
• zich moet verantwoorden over sociale contacten;
• schuldgevoel krijgt wanneer hij of zij anderen bezoekt;
• steeds moet kiezen tussen de relatie en anderen;
• het gevoel krijgt dat anderen “tegen” de relatie zijn.

Het kan heel geleidelijk gaan
Isolatie begint lang niet altijd met een verbod. Het kan beginnen met opmerkingen als:

• “Je bent alweer naar je familie geweest.”
• “Waarom heb je eigenlijk zoveel contact met haar?”
• “Je vrienden begrijpen onze relatie toch niet.”
• “Ik dacht dat je dit weekend met mij zou doorbrengen.”

Een enkele opmerking hoeft niets te betekenen. Maar als iemand hierdoor steeds vaker sociale contacten vermijdt, kan de invloed daarvan groot worden.

De wereld wordt steeds kleiner
Na verloop van tijd kan iemand minder mensen hebben om mee te praten of bij wie hij of zij terechtkan. Dat kan gevolgen hebben voor:

• steun;
• vertrouwen;
• zelfstandigheid;
• praktische hulp;
• het vermogen om situaties vanuit een ander perspectief te bekijken.

Juist daardoor kan afhankelijkheid van één persoon verder toenemen. Als iemand vrijwel alleen nog contact heeft met degene van wie de invloed uitgaat, wordt het ook moeilijker om andere ervaringen en meningen te horen.

Let op hoe iemand over anderen gaat praten
Soms verandert niet alleen het aantal contacten, maar ook de manier waarop iemand over familie en vrienden praat. Mensen die vroeger belangrijk waren, worden bijvoorbeeld steeds vaker beschreven als:

• bemoeizuchtig;
• jaloers;
• onbetrouwbaar;
• slecht voor de relatie;
• “tegen ons”.

Ook kan iemand ineens vinden dat bepaalde mensen niet meer te vertrouwen zijn. Dat hoeft niet automatisch te betekenen dat er sprake is van manipulatie. Er kunnen echte conflicten bestaan. Maar als bijna alle belangrijke mensen uit het leven van iemand geleidelijk verdwijnen, verdient dat aandacht.

Vraag niet meteen om een keuze
Als je je zorgen maakt, kan het verleidelijk zijn om te zeggen: “Je moet kiezen: je familie of deze persoon.”
Dat kan de situatie juist moeilijker maken. Iemand die al sterk afhankelijk is geworden, kan zich hierdoor nog verder terugtrekken. Het kan beter zijn om het contact met die persoon zelf te onderhouden, zonder voortdurend de relatie ter discussie te stellen. Bijvoorbeeld: “We zien elkaar minder dan vroeger. Ik mis je en wil graag contact houden.” of “Je hoeft niets uit te leggen. Je bent altijd welkom.”

Houd de deur open
Een belangrijk doel is niet om iemand te dwingen terug te keren naar oude contacten. Het gaat erom dat iemand weet dat er nog mensen zijn die beschikbaar zijn. Een kop koffie, een telefoontje of een kort bericht kan daarom al waardevol zijn. Ook als iemand op dat moment niet wil praten, kan het belangrijk zijn om het contact niet volledig op te geven.

Kijk naar de ontwikkeling
De belangrijkste vraag is niet: “Heeft deze persoon minder vrienden dan vroeger?” maar: “Is de sociale wereld van deze persoon steeds kleiner geworden en lijkt dat samen te hangen met de invloed van één persoon of relatie?” Dat onderscheid is belangrijk. Sommige mensen hebben van nature een kleine sociale kring. Dat is op zichzelf geen probleem. Het wordt zorgelijker als iemand die vroeger zelfstandig en sociaal was, geleidelijk steeds meer afhankelijk wordt van één persoon.

Je hoeft niet meteen in te grijpen
Het herkennen van mogelijke isolatie betekent niet dat je direct moet handelen of iemand moet overtuigen van wat er gebeurt. Blijf vooral beschikbaar en houd contact. Als de persoon later zelf vragen gaat stellen of hulp zoekt, is het belangrijk dat er iemand is bij wie diegene terechtkan. Isolatie wordt krachtiger wanneer iemand niemand meer heeft om mee te praten. Contact houden kan daarom op zichzelf al een belangrijke vorm van steun zijn.

Lees ook

• Eén signaal zegt niet alles
• Zijn dit rode vlaggen?
• Zie ik een patroon?
• Thuis is het anders
• Waarom ziet niemand wat ik zie?
• Wat kan ik voor iemand betekenen?